Yüksek İşlevli Anksiyete (High-Functioning Anxiety) Nedir?
Kapsamlı Tanım
Yüksek işlevli anksiyete, DSM-5'te resmi bir tanı olmasa da modern çağın en yaygın kaygı durumudur. Klasik anksiyetede kişi korkudan donup kalarak işlerini aksatırken; yüksek işlevli anksiyetede korku, kişiyi durdurmaz, tam tersine bir motor gibi aşırı çalıştırır. Kişi hata yapmaktan veya başarısız olmaktan o kadar dehşet duyar ki, her işi kusursuz yapar, asla 'hayır' diyemez, herkesin yardımına koşar. Dışarıdan bakıldığında 'örnek bir insan' gibidir ama içeride sürekli 'Acaba bir şeyi unuttum mu? Ya her şey mahvolursa?' diyen susmak bilmeyen bir iç sese sahiptir.
Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?
Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.
Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →Belirtileri Nelerdir?
- Ajandaların, listelerin ve planların kusursuz tutulması, ancak plan bozulduğunda yaşanan büyük panik
- Dinlenmeyi, tatil yapmayı veya 'hiçbir şey yapmamayı' zaman kaybı ve suçluluk sebebi olarak görme
- Geceleri uykuya dalmakta zorlanma, zihnin sürekli yarının görevlerini (yapılacaklar listesini) sayıklaması
- Dışarıdan çok sakin görünürken, dudak yeme, tırnak eti yolma veya ayak sallama gibi fiziksel tikler geliştirme
Nasıl Başa Çıkılır?
Kişinin öncelikle 'Ben sadece başarılı olduğum için değerli değilim' düşüncesini içselleştirmesi gerekir. Yüksek işlevli anksiyetede mükemmeliyetçiliği törpülemek, hatalara izin vermek ve terapi eşliğinde kontrol edilemeyen durumları (belirsizliği) tolere etme kapasitesini artırmak şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Yüksek işlevli anksiyete tükenmişliğe (burnout) yol açar mı?
C: Kesinlikle evet. Sürekli yüksek devirde çalışan, anksiyeteyi bir 'yakıt' olarak kullanan bir motor eninde sonunda yanar. Bu kişiler genellikle 30'lu veya 40'lı yaşlarında aniden fiziksel ve ruhsal bir çöküş yaşayarak 'Sessiz İstifa' veya ağır depresyon aşamasına geçerler.
Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın
Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz: