Yas ve Kayıp Süreci (Grief) Nedir?
Kapsamlı Tanım
Yas, bir hastalık değil, kaybedilen şeye duyulan sevginin bedelidir. İsviçreli psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross'a göre yas süreci genellikle 5 aşamadan oluşur: İnkar (Bu gerçek olamaz), Öfke (Neden ben?), Pazarlık (Keşke şöyle yapsaydım), Depresyon (Derin bir boşluk) ve Kabullenme. Bu aşamalar doğrusal değildir; kişi bir gün kabullenmişken ertesi gün yeniden öfkeye dönebilir. Yasın yaşanmasına izin verilmediğinde süreç 'Komplike (Tıkanmış) Yas'a dönüşür.
Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?
Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.
Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →Belirtileri Nelerdir?
- Kaybedilen kişinin eşyalarına dokunamama veya tam tersi onlardan hiç kopamama
- Zaman geçmesine rağmen acının ilk günkü gibi taze ve işlevselliği bozacak düzeyde olması
- Geleceğe dair tüm anlam ve yaşama sevincinin yitirilmesi
- Yoğun suçluluk hissi, 'daha fazlasını yapabilirdim' düşüncesi
Nasıl Başa Çıkılır?
Sağlıklı bir yas sürecinde acıyı unutmaya veya bastırmaya çalışmamak gerekir. Ağlamak, kaybedilen kişi hakkında konuşmak ve ritüelleri (cenaze, anma) yerine getirmek zihnin bu kaybı işlemesi için şarttır. Tıkanmış yaslarda EMDR terapisi oldukça etkilidir.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Yas süreci ne kadar sürer?
C: Yasın kesin bir bitiş süresi yoktur, kişiden kişiye değişir. Genellikle ilk bir yıl yoğun geçer. Ancak olayın üzerinden 6 aydan fazla zaman geçmesine rağmen kişi hala günlük hayatına dönemiyor, özbakımını yapamıyorsa profesyonel bir yas terapisi desteği alınmalıdır.
Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın
Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz: