Psikoloji Sözlüğü

Yas ve Kayıp Süreci (Grief) Nedir?

Sevilen birinin ölümü, ayrılık, iş kaybı veya büyük bir yaşam arzusunun yitirilmesi ardından verilen doğal, çok boyutlu ve iyileştirici duygusal tepkidir.

Kapsamlı Tanım

Yas, bir hastalık değil, kaybedilen şeye duyulan sevginin bedelidir. İsviçreli psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross'a göre yas süreci genellikle 5 aşamadan oluşur: İnkar (Bu gerçek olamaz), Öfke (Neden ben?), Pazarlık (Keşke şöyle yapsaydım), Depresyon (Derin bir boşluk) ve Kabullenme. Bu aşamalar doğrusal değildir; kişi bir gün kabullenmişken ertesi gün yeniden öfkeye dönebilir. Yasın yaşanmasına izin verilmediğinde süreç 'Komplike (Tıkanmış) Yas'a dönüşür.

Belirtileri Nelerdir?

Kaybedilen kişinin eşyalarına dokunamama veya tam tersi onlardan hiç kopamama
Zaman geçmesine rağmen acının ilk günkü gibi taze ve işlevselliği bozacak düzeyde olması
Geleceğe dair tüm anlam ve yaşama sevincinin yitirilmesi
Yoğun suçluluk hissi, 'daha fazlasını yapabilirdim' düşüncesi

Nasıl Başa Çıkılır?

Sağlıklı bir yas sürecinde acıyı unutmaya veya bastırmaya çalışmamak gerekir. Ağlamak, kaybedilen kişi hakkında konuşmak ve ritüelleri (cenaze, anma) yerine getirmek zihnin bu kaybı işlemesi için şarttır. Tıkanmış yaslarda EMDR terapisi oldukça etkilidir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Yas süreci ne kadar sürer?

C: Yasın kesin bir bitiş süresi yoktur, kişiden kişiye değişir. Genellikle ilk bir yıl yoğun geçer. Ancak olayın üzerinden 6 aydan fazla zaman geçmesine rağmen kişi hala günlük hayatına dönemiyor, özbakımını yapamıyorsa profesyonel bir yas terapisi desteği alınmalıdır.

Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.

Profesyonel Desteğe mi İhtiyacınız Var?

Yas ve Kayıp Süreci (Grief) konusunda yaşadığınız zorlukları aşmak için uzman bir klinik psikolog ile görüşmek en doğru adımdır.

Hemen Randevu Alın