Psikoloji Sözlüğü

Uyku Felci (Karabasan) Nedir?

Kişinin uyanma veya uykuya dalma aşamasında bilincinin açık olmasına rağmen, bedeni hareket ettiremediği ve konuşamadığı geçici bir durumdur.

Kapsamlı Tanım

Halk arasında 'karabasan' olarak adlandırılan uyku felci, aslında tamamen nörolojik ve bilimsel bir uyku bozukluğudur. İnsan rüya gördüğü REM uykusunda, rüyadaki hareketleri (koşma, vurma) gerçekte yapıp kendine zarar vermesin diye beyin bedendeki kasları geçici olarak felç eder. Uyku felcinde ise bilinç uyanır, kişi gözlerini açar ancak beyin bedene 'artık uyanıksın, kasları serbest bırak' sinyalini birkaç saniye veya dakika gecikmeli gönderir. Bu esnada kişi odada karanlık silüetler görebilir (halüsinasyon) ve göğsüne ağır bir yük oturmuş gibi hisseder.

📝

Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?

Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.

Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →

Belirtileri Nelerdir?

  • Bilincin tamamen açık olup etrafı görmeye rağmen parmağını dahi kıpırdatamama
  • Odanın içinde birinin veya bir gölgenin olduğuna dair yoğun ve dehşet verici halüsinasyonlar
  • Bağırmak, yardım istemek isteyip hiç ses çıkaramama
  • Göğüs kafesinde şiddetli bir baskı ve nefes alamama hissi

Nasıl Başa Çıkılır?

Uyku felci yaşandığı anda panik yapmak halüsinasyonları artırır. O an bunun 'sadece biyolojik bir uyku geçişi' olduğunu kendinize telkin etmek, nefese odaklanmak ve sadece tek bir parmağı veya göz kapaklarını hareket ettirmeye çalışmak felci saniyeler içinde çözer.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Uyku felci (Karabasan) psikolojik midir yoksa doğaüstü mü?

C: Kesinlikle doğaüstü değildir; tamamen nörolojik bir beyin-beden senkronizasyon hatasıdır. Yoğun stres, aşırı kafein tüketimi, sırt üstü yatmak ve özellikle düzensiz uyku saatleri (uykusuzluk) beynin REM döngüsünü bozarak bu duruma zemin hazırlar.


Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın

Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz:


Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.

WhatsApp Ara Testler