Hipervijilans (Aşırı Tetikte Olma Hali) Nedir?
Kapsamlı Tanım
Hipervijilans bir hastalık değil, travma sonrası (özellikle TSSB ve şiddet mağdurlarında) bedenin hayatta kalma refleksidir. Normalde bir odanın kapısı sert kapandığında irkilip hayatımıza devam ederiz. Ancak hipervijilans yaşayan kişinin sinir sistemi o seste 'Acaba bir saldırı mı başlıyor?' diyerek anında adrenalin pompalar. Bu kişiler girdikleri ortamın enerjisini saniyeler içinde okur (oda taraması), insanların ses tonundaki milimetrik değişimleri yakalar ve en ufak bir gerginlikte kaçış planı yaparlar.
Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?
Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.
Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →Belirtileri Nelerdir?
- Sırtını kapıya dönerek oturamama, her mekanda kaçış yollarını hesaplama
- Çok hafif bir seste, kapı zilinde veya telefona gelen bildirimde sıçrama (aşırı irkilme refleksi)
- Geceleri 'derin uykuya' geçememe, her çıtırtıda uyanma ve sürekli yorgunluk
- Çevrelerindeki insanların ruh halini 'Acaba bana kızdılar mı?' diye paranoyakça okuma çabası
Nasıl Başa Çıkılır?
Sürekli çalışan bir motorun su kaynatması gibi, beyin de sürekli alarmda olmaktan tükenir. Bedenin artık 'güvende' olduğunu öğrenmesi gerekir. Bunun için Vagus sinirini rahatlatan derin diyafram nefesleri, Somatik Deneyimleme ve güvende hissedilen ritüeller yaratmak şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Paranoya ile Hipervijilans arasındaki fark nedir?
C: Paranoyada kişi 'Dışarıdaki herkes bana komplo kuruyor' gibi gerçeklikten kopuk ve sanrılı bir inanca sahiptir. Hipervijilansta ise ortada bir komplo teorisi yoktur; sadece geçmişte yaşanan acının tekrarlanmasına karşı bedenin verdiği aşırı bir 'savunma ve duyarlılık' tepkisi vardır. Kişi durumun abartılı olduğunun farkındadır ama bedenini durduramaz.
Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın
Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz: