Gaslighting (Gerçeklik Algısını Çarpıtma) Nedir?
Kapsamlı Tanım
Adını 1938 yapımı 'Gaslight' (Gaz Lambası) oyunundan alan bu terim, psikolojik şiddetin en sinsi halidir. Biri size zarar verdiğinde yüzleşmek istersiniz ancak o kişi son derece ikna edici bir şekilde 'Ben öyle bir şey demedim, sen uyduruyorsun' veya 'Yine kafanda kuruyorsun' der. Bu durum bir kez değil, sürekli yaşandığında kurban kendi zihnine güvenmeyi bırakır. 'Haklı mıyım?' sorusu yerini 'Acaba ben gerçekten deli miyim, hafızam bozuk mu?' korkusuna bırakır.
Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?
Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.
Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →Belirtileri Nelerdir?
- Söylenen bir sözün veya yapılan bir eylemin (kanıtı olsa bile) karşı tarafça çok net bir şekilde inkar edilmesi
- Kurbanın hislerinin sürekli 'Çok alıngansın, sorun sende, aşırı tepki veriyorsun' denilerek geçersiz kılınması
- Karşı tarafın yalan söylerken zerre kadar tereddüt etmemesi ve kurbanı suçlu çıkarması
- Zamanla kurbanın basit kararları bile alamayacak kadar özgüvenini yitirmesi ve sürekli özür dileyen taraf olması
Nasıl Başa Çıkılır?
Gaslighting'e uğradığınızı hissettiğiniz an, tartışmayı bırakıp 'Ben ne duyduğumu ve ne gördüğümü çok iyi biliyorum, bu konuyu tartışmayacağım' diyerek kendi gerçekliğinize sahip çıkmalısınız. Olayları günlüğe yazmak veya güvendiğiniz bir üçüncü kişiyle (terapist) paylaşmak algınızı korur.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Gaslighting bilerek mi yapılır?
C: Çoğunlukla bilinçli ve kurbanı kontrol etmek için stratejik olarak yapılır. Ancak bazen narsist bireyler kendi hatalarıyla yüzleşecek duygusal kapasiteye sahip olmadıkları için, gerçekliği bükerek kendi yalanlarına kendileri de inanırlar.
Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın
Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz: