Psikoloji Sözlüğü

Eşbağımlılık (Codependency) Nedir?

Kişinin kendi özdeğerini ve varoluşunu, sorunlu veya bağımlı bir partnere bakım vermeye, onu 'kurtarmaya' veya kontrol etmeye endekslediği toksik ilişki dinamiğidir.

Kapsamlı Tanım

Eşbağımlı ilişkilerde ortada görünmez bir anlaşma vardır: Biri sorumlu ve fedakar kurtarıcıdır, diğeri ise sorumsuz ve kurtarılmaya muhtaçtır. Eşbağımlı kişi (kurtarıcı), partnerinin sorunlarını (alkol, kumar, borç, narsisizm) çözmeyi kendi hayat amacı haline getirir. Partneri olmadan boşluğa düşer. Bu 'fedakarlık' dışarıdan sevgi gibi görünse de, özünde yalnız kalma korkusu ve diğer kişinin hayatını yöneterek güvende hissetme çabasıdır.

Belirtileri Nelerdir?

Partnerinin davranışlarından (öfkeli, mutsuz, sarhoş vb.) kendisini sorumlu tutmak
Kendi hobilerini, arkadaşlarını ve ihtiyaçlarını tamamen sıfırlayıp ilişkisi için yaşamak
Partnerinin yalanlarını, borçlarını veya hatalarını çevreden gizlemek, kılıfına uydurmak
İlişki açıkça zarar vermesine rağmen ayrılık fikrinin kişide panik ve boşluk hissi yaratması

Nasıl Başa Çıkılır?

İyileşme süreci, odağın 'O ne hissediyor, ne yapıyor?' sorusundan çekilip, 'Ben ne hissediyorum ve neye ihtiyacım var?' sorusuna çevrilmesiyle başlar. Eşbağımlı birey sınır çizmeyi öğrenmeli ve herkesin kendi hayat sorumluluğunu almasına müsaade etmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Sürekli sorunlu insanları hayatıma çekmem bir tesadüf mü?

C: Tesadüf değildir. Eşbağımlı zihin yapısı, bilinçdışı olarak 'kurtarabileceği', sorunlu ve kırılgan kişileri seçer. Çünkü tamamen sağlıklı ve kendi ayakları üzerinde duran biri, eşbağımlı kişiye 'ihtiyaç duymayacağı' için bu onlara güven vermez.

S: Eşbağımlı kişiler bu durumu düzeltmek ister mi?

C: Genellikle başlangıçta kendilerinde bir sorun görmezler. Terapiye genelde 'Eşimi/Çocuğumu nasıl düzeltirim?' diye gelirler. Kendi hayatlarını askıya aldıkları gerçeğiyle yüzleşmeleri zaman alır.

S: Codependency sadece romantik ilişkilerde mi görülür?

C: Hayır. Ebeveyn-çocuk ilişkilerinde de çok yaygındır. Çocuğunun her hatasını örten, onun yerine ödevini yapan, çocuğuna kendi bağımsız birey olma şansını tanımayan helikopter ebeveynlik de bir eşbağımlılıktır.

Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.

Profesyonel Desteğe mi İhtiyacınız Var?

Eşbağımlılık (Codependency) konusunda yaşadığınız zorlukları aşmak için uzman bir klinik psikolog ile görüşmek en doğru adımdır.

Hemen Randevu Alın