Psikoloji Sözlüğü

Aleksitimi (Duygu Sağırlığı / Körlüğü) Nedir?

Kişinin kendi hissettiği duyguları (öfke, üzüntü, korku) tanıyamaması, isimlendirememesi ve bu duyguları kelimelere dökerek ifade etmekte yaşadığı derin yetersizlik durumudur.

Kapsamlı Tanım

Kelime anlamı 'Duygular için sözcüklerin olmaması'dır. Aleksitimi yaşayan birine 'Şu an ne hissediyorsun?' diye sorduğunuzda, size duygusunu (örn: kırıldım) söylemek yerine, sadece midesinin bulandığını, başının ağrıdığını veya olayın mantıksal sırasını anlatır. İç dünyalarında duygular vardır ancak bu duygular beynin dil merkezine ulaşamaz. Bu yüzden içsel krizleri genellikle somatizasyon (psikolojik kökenli bedensel ağrılar) olarak dışarı çıkar. İkili ilişkilerde karşı tarafa son derece soğuk, mantık odaklı ve empati yoksunu (robotik) gelebilirler.

📝

Bu Durumu Yaşadığınızı Mı Düşünüyorsunuz?

Zihninizden geçen olumsuz düşünceleri, tükenmişlik hissini veya ilişkinizdeki stres düzeyini bilimsel klinik ölçeklerle test edin.

Ücretsiz Psikolojik Testleri Çöz →

Belirtileri Nelerdir?

  • Ağlama veya öfke nöbeti geçirirken bile bu tepkinin hangi duygudan kaynaklandığını anlayamama
  • Duygusal bir tartışma esnasında, partnerin gözyaşlarına veya sözlerine sadece donuk ve mantıksal cevaplar verme
  • Stresli olayların ardından bedende beliren (mide krampı, kalp çarpıntısı) ağrıları tamamen fiziksel hastalıklara yorma
  • Roman okumak, sanat eseri incelemek veya hayal kurmak gibi soyut, duygu odaklı etkinliklerden çabuk sıkılma

Nasıl Başa Çıkılır?

Aleksitimi genellikle çocukluk çağı duygusal ihmalinin (duyguların konuşulmadığı bir evin) veya ağır bir travmanın sonucudur. Terapide (özellikle Sanat Terapisi veya BDT) kişiye bir 'Duygu Çarkı' (Emotion Wheel) verilerek, bedensel duyumları ile hisleri eşleştirmesi ve duyguların alfabesini sıfırdan öğrenmesi hedeflenir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Aleksitimi olan kişiler psikopat mıdır?

C: Kesinlikle hayır. Psikopatlar başkalarının duygularını umursamazlar. Aleksitimi olan bireyler ise aslında çok derinden hissederler, üzülürler ve severler; ancak yaşadıkları o yoğun dalganın adının ne olduğunu bilmedikleri için panikler ve sessizliğe (katı mantığa) bürünürler.


Döngüyü Uzman Desteğiyle Kırın

Okuduğunuz bu durum hayat kalitenizi düşürüyor ve tek başınıza aşmakta zorlanıyorsanız, klinik psikolog kadromuzdan destek alabilirsiniz:


Bunları da Öğrenin

Anksiyete (Yaygın Kaygı Bozukluğu)

Kişinin ortada somut bir tehlike yokken hissettiği sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe halidir.

Majör Depresif Bozukluk (Depresyon)

Kişinin en az iki hafta boyunca sürekli hissettiği derin çöküş, ilgi kaybı ve enerjisizlik durumudur.

WhatsApp Ara Testler