Overthinking (Aşırı Düşünme) Hastalık mıdır? Terapide Nasıl Çözülür?

Zihninizin içi 7/24 yayın yapan felaket senaryoları kanalı veya 50 sekmenin aynı anda açık olup sürekli donduğu bir bilgisayar gibi mi? Arkadaşınıza söylediğiniz sıradan bir sözü günlerce analiz ediyor, "Acaba yanlış mı anladı?" diye kıvranıyor veya yarınki toplantı için henüz yaşanmamış 10 farklı olumsuz ihtimali kafanızda yaşıyorsanız, Overthinking (Aşırı Düşünme) bataklığındasınız demektir.

Aşırı Düşünmek Neden Olur ve Neden Durduramayız?

Aşırı düşünmek başlı başına bir psikiyatrik tanı değildir; genellikle Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu, Mükemmeliyetçilik şeması veya gizli bir özgüven eksikliğinin semptomudur. Beynimiz evrimsel olarak belirsizlikten nefret eder. Belirsizliği "tehlike" olarak algılar. Bu yüzden zihniniz, her ihtimali önceden düşünerek kendini o tehlikelere "hazırlamaya" ve sahte bir kontrol hissi yaratmaya çalışır. Ancak bu bitmek bilmeyen mesai, sizi derin bir zihinsel tükenmişliğe, uykusuzluğa ve kronik yorgunluğa sürükler.

Arkadaş Tavsiyesi Yetmez, Profesyonel Terapi Şarttır

Çevrenizdekiler size genellikle "Takma kafana, düşünmemeye çalış" derler. Oysa psikolojide ironik süreçler kuramı geçerlidir: Bir şeyi düşünmemeye çalışmak, beyni o şeye daha çok odaklar. Pembe bir fili düşünmemeye çalışırsanız, aklınıza sadece pembe fil gelir. Overthinking ile savaşmak onu sadece büyütür.

Kliniğimizde uyguladığımız Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi yöntemlerle şu adımları atarız:

• Zihninizin ürettiği düşünceleri bir "mutlak gerçek" veya "geleceği görme" yeteneği olarak değil, sadece birer "varsayım" olarak ele almayı öğrenirsiniz.
• Felaketleştirme, siyah-beyaz düşünme veya zihin okuma gibi bilişsel çarpıtmalarınızı (düşünce hatalarınızı) somut kanıtlarla çürütme becerisi kazanırsınız.
• Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) teknikleriyle, zihninizi geçmişin karanlığından veya geleceğin kaygısından koparıp, fiziksel olarak bulunduğunuz "ana" demirlemeyi öğrenirsiniz.

Zihninizi susturmak, tek başınıza vereceğiniz bir savaş değildir. Uzman bir klinik psikolog rehberliğinde zihninizin kontrolünü yeniden elinize alabilir, deliksiz bir uykunun ve sakin bir zihnin tadını çıkarabilirsiniz.